column

Een kleurloos figuur

Half augustus schonk Adriaan van Ravesteijn, voormalig galeriehouder van Art & Project, ruim 200 kunstwerken aan het Kröller-Müller Museum. De voor het merendeel grote sculpturen maken deel uit van de collectie Art & Project / Depot VBVR, de initialen zijn van Van Ravesteijn zelf en van Geert van Beijeren. Samen begonnen zij in 1968 Art & Project. De galerie toonde als een van de eerste de avant-garde in Nederland en behoorde tot de wereldtop. De schenking omvat dan ook klinkende namen als Carl Andre, Tony Cragg, Ger van Elk, Barry Flanagan, Richard Long, Juan Muñoz, Nicholas Pope en Carel Visser. Van de vele tentoonstellingen die bij Art & Project plaatsvonden bleven soms werken ‘over’, die ze zelf hielden. Geen winkeldochters, vaak juist de mooiste werken. In de slipstream van de galerie ontstond zo stilaan iets wat de vorm ging aannemen van een collectie: ‘De werken die we zelf hielden, gingen als trouwe metgezellen, verhuizing in, verhuizing uit, de eigen onmisbaarheid tonen. Wanneer er later toch belangstelling voor was, dan beving ons de furie, een moeder gelijk, met haar kinderen in gevaar. We verstopten ze onder het bed, verzonnen dat we ze elkaar als verjaardagscadeau hadden gegeven of, als dat niet hielp, dan werd de aspirant-koper door hypnose onschadelijk gemaakt.’ Dankzij dit vergaande protectionisme is de verzameling die voortkwam uit wat lang de meest prestigieuze galerie van Nederland was, voor het openbare kunstbezit bewaard gebleven. Want niet alleen het Kröller-Müller werd rijk bedeeld, eerder kwamen ook in Rijkmuseum Twenthe, Gemeentemuseum Den Haag, het MoMA, Museum Boijmans Van Beuningen en het Stedelijk delen van de verzameling, in totaal 850 werken groot, terecht. Volgens Adriaan van Ravesteijn moet de galeriehouder een kleurloos figuur zijn, een zo onzichtbaar mogelijke schakel tussen de kunstenaar en de verzamelaar. Zijn enige taak is om ervoor te zorgen dat de kunst op een goede plaats terecht komt. Deze taak is met grote toewijding ter hand genomen door het duo VBVR en, na de dood van Geert van Beijeren in 2005, door Adriaan van Ravesteijn alleen. Met de schenking aan het Kröller-Müller zit hun taak erop. Bepaald geen kleurloze figuren.

Lisette Pelsers
September 2013

Afbeelding: Nicholas Pope, The Ten Commandments in Flowing Light (1996-97)