column

2013 2012 2011 2012 2011 2012 2010 2009 2008 2007 2006

Met trots gepresenteerd: een ‘nieuwe’ Medardo Rosso

Al tijdens mijn studie kunstgeschiedenis had ik een grote voorliefde voor het werk van de Italiaanse beeldhouwer Medardo Rosso (Turijn 1858-1928 Milaan). Rosso is van grote betekenis geweest voor de twintigste-eeuwse beeldhouwkunst. Hij was een inspiratiebron voor Constantin Brancusi en de Italiaanse futuristen, maar bij het bredere publiek is hij veel minder bekend dan bijvoorbeeld zijn tijdgenoot Auguste Rodin. Rosso’s beweeglijke beelden, letterlijk ontstaan uit vloeiende materie, gegoten in was en brons, hebben me altijd geïntrigeerd. Ruw en ongepolijst en vol sporen van de hand van hun maker, hebben ze iets onafs, iets onvasts, alsof ze hun definitieve vorm nog niet hebben bereikt. De laatste twintig jaar van zijn leven koos Rosso geen nieuwe onderwerpen meer, maar maakte hij steeds nieuwe gietsels van bestaande modellen en bewerkte die op steeds andere manieren. Al zijn werken zijn daarom uniek, er bestaan van zijn beelden geen meerdere identieke gietsels zoals bij andere beeldhouwers soms het geval is. Ook in de vele foto’s die hij maakte van zijn werken, met wisselende en soms ongebruikelijke perspectieven, varieerde Rosso op thema’s als oppervlak, textuur en ruimtelijkheid. De foto’s moeten binnen zijn oeuvre dan ook gezien worden als zelfstandige werken, en niet als documentatie van de beelden.

Het Kröller-Müller Museum heeft twee beelden van Medardo Rosso, beide in was: Enfant au soleil en Rieuse.
Onlangs kwam het museum in contact met de eigenaar van een tot dan toe onbekend beeld, dat een Rosso zou kunnen zijn: een Enfant juif, een beeld dat in 1893 ontstond in Parijs en dat waarschijnlijk een portret is van Oscar Ruben Rothschild. Rosso’s werk is, toen het eenmaal populair werd in de twintigste eeuw, lukraak gekopieerd. Er duiken dan ook regelmatig quasi-Rosso’s op, maar een echte wordt uiterst zelden ontdekt. Eind oktober werd Enfant juif onderzocht door deskundigen, verbonden aan het Museo Medardo Rosso in Barzio (Noord-Italië). Het is overtuigend vastgesteld dat het beeld gegoten is van het oorspronkelijke gipsen model van Rosso. Tegelijkertijd zijn in het oppervlak de sporen van zijn hand te zien, in de bewerkingen die hij aanbracht in de was voor het gieten. Bovendien kan deze Enfant juif op grond van de hoge kwaliteit gedateerd worden in de eerste jaren van de twintigste eeuw, vermoedelijk de jaren 1905-1906, de jaren waarin Rosso’s werk een hoogtepunt bereikte.

Tot nog toe bestonden er twintig van Rosso’s eigenhandige – unieke – versies van Enfant juif. Nu is er dus eentje bij!

Lisette Pelsers
November 2012

Enfant juif zal vanaf 15 december te zien zijn in de nieuwe collectiepresentatie.