column

2013 2012 2011 2012 2011 2012 2010 2009 2008 2007 2006

Hitlijsten en canons

Het maken van lijstjes en het bepalen van de rangorde van favoriete zaken is een aangenaam spel. De vluchtigheid ervan en de wetenschap dat ze er over een tijdje weer anders uitzien hoort voor mij bij de charme ervan. Voor het opstellen van canons, daarentegen, heb ik minder waardering, omdat ze de pretentie hebben een bepaalde ‘objectieve waarheid’ voor langere duur vast te leggen. Canons houden ontwikkelingen tegen als ze verplichte kost gaan worden.
Een museum is in de praktijk, echter, meer met canons bezig dan met hitlijsten. Alleen al door het uitkiezen van kunstwerken uit een enorm aanbod en door ze letterlijk of figuurlijk op een voetstuk te zetten in een geïsoleerde omgeving bouw je een hiërarchie op. In het Kröller-Müller Museum zijn we ons erg goed bewust van deze functie van het museum en proberen dan ook steeds de betrekkelijkheid ervan, maar ook de betekenis ervan voor het voetlicht te brengen. Daarom reserveren we een belangrijke rol voor het marginale als voedingsbodem voor het centrum, het canonieke zoals u wilt.
Wij zijn ons er ook van bewust dat we bij het bepalen van de keuzes van de hedendaagse kunst in ons museum minder rekening houden met de voorkeuren van het algemene publiek dan we wel zouden willen. Op dat gebied wordt onze missie zeer gekleurd door ideële uitgangspunten, bij voorbeeld om te pleiten voor aandacht voor het nieuwe en onbekende. Ik vind dat een museum voor moderne en hedendaagse kunst dat ook moet doen, omdat het anders zijn bestaansrecht dreigt te verliezen.
In de ruim honderd jaren van onze verzamelactiviteit zijn ruim 20.000 kunstvoorwerpen bij elkaar gebracht. Hoewel dit voor een gemiddeld museum een kleine verzameling is, betekent het toch dat u als bezoeker altijd maar een bescheiden deel van de verzameling te zien krijgt. Traditioneel neemt de museumstaf de beslissing wat u te zien krijgt. Er zijn weliswaar experimenten met gastconservatoren of andere individuen en groepen geweest, maar het komt zelden voor dat het publiek rechtstreeks invloed uit kan oefenen op een tentoonstelling met werken uit het depot. Via www.kmm.nl/expose (zie aldaar) bieden we nu de mogelijkheid om uit 100 werken op papier (een half procent van onze verzameling!) uw Top Drie te kiezen, die op de sluitingsdatum 17 januari 2010 moet uitmonden in een Top 50 van alle deelnemers tezamen, die vanaf 7 februari ook daadwerkelijk te zien is. Op deze manier hopen we directer aan te sluiten bij de wensen van onze bezoekers, maar ze ook meer van onze verzameling te laten weten en genieten. Als het aanslaat zullen we vaker van deze mogelijkheid gebruik gaan maken: er zijn dan nog 199 projecten te gaan! Veel plezier bij het maken van uw lijstje.

Evert van Straaten
Januari 2010